Παλιά πόλη της Κέρκυρας

 

Η στρατηγική γεωγραφική θέση της Κέρκυρας, στην είσοδο της Αδριατικής θάλασσας, προσδιόρισε από πολύ νωρίς τον ιδιαίτερο ρόλο που επρόκειτο να διαδραματίσει το νησί στην πλοκή της ιστορίας της Μεσογείου. Η Κέρκυρα, στο δρόμο των καραβιών και των μετακινήσεων, υπήρξε διαχρονικά αντικείμενο συνεχών διεκδικήσεων από όλους τους κατά καιρούς κυρίαρχους, πρωταγωνιστώντας σε όλα τα μεγάλα γεγονότα της πολιτικής ιστορίας της Ευρώπης.

Κατά μοναδικό τρόπο η πόλη των Κορινθίων εποίκων του 8ου αιώνα, έγινε μακεδονική, ρωμαϊκή, βυζαντινή, ανδηγαυική, βενετική, γαλλική, βρετανική και ελληνική, αφήνοντας και διατηρώντας, πάνω στη γη ή λίγα μέτρα κάτω από αυτήν, όλα της τα ίχνη.

Στο πέρασμα των αιώνων, η πόλη της Κέρκυρας διατηρήθηκε ζωντανή. Η εικόνα της σήμερα ουσιαστικά αποτελεί μία χαρτογράφηση της ιστορίας των διαφορετικών φάσεων της ανάπτυξής της και της δημιουργικής συνύπαρξης των πολιτισμών, που εναλλακτικά αυτή φιλοξένησε. Σε όλες τις ιστορικές φάσεις που γνώρισε η πόλη, το παρελθόν και οι σύγχρονες ανάγκες βρίσκονταν σε διαρκή διάλογο, την μεταμόρφωναν, την επέκτειναν, την προσάρμοζαν στις εκάστοτε αντιλήψεις.

Σήμερα, η παλιά πόλη της Κέρκυρας φιλοξενώντας 7.200 κατοίκους αποτελεί το «ιστορικό κέντρο» μιας ευρύτερης πόλης, των 28.185 κατοίκων, που αναπτύσσεται στην ενδοχώρα, νότια και δυτικά της και επίσης είναι το διοικητικό, κοινωνικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής της, με σημασία για όλη την νησιώτικη Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, αλλά και την στερεωτική δυτική Ήπειρο.

Συγχρόνως είναι διεθνής τουριστικός προορισμός, προσελκύοντας περίπου 1.100.000 επισκέπτες τον χρόνο, κυρίως τους θερινούς μήνες. Τοποθετημένη ακριβώς απέναντι από το σημείο απόληξης της Εγνατίας και της Ιόνιας οδού, σε άμεση ακτοπλοϊκή σύνδεση με τη Ιταλία και αεροπορική με τις περισσότερες πρωτεύουσες της Ευρώπης, αντιπροσωπεύει και σήμερα ό,τι αντιπροσώπευε πάντα στην ιστορία της. Μία πόλη στο σταυροδρόμι της Ανατολής και Δύσης, του Βορρά και του Νότου, που εξακολουθεί να αναμειγνύει πολιτισμούς, να αφομοιώνει διαφορετικότητες χωρίς συγκρούσεις, να συνθέτει έναν ιδιαίτερο κοσμοπολίτικο χαρακτήρα, με έντονο ευρωπαϊκό συμβολισμό.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

 Η πυκνή και πολυώροφη δόμηση της Παλιάς Πόλης όπως και η μορφολογία των κτηρίων που αφομοιώνει χαρακτηριστικά διαχρονικής πολιτιστικής διεργασίας σε πλήρη αρμονία και συνέχεια, συνθέτουν μία μοναδική ενότητα με διεθνή αξία και με ιδιαίτερη σημασία για την ιστορία της αρχιτεκτονικής, της πολεοδομίας και των καλών τεχνών.

Ιδιαίτερα μετά τις θεομηνίες του 1953 που έπληξαν σχεδόν ολοκληρωτικά τα δύο άλλα μεγάλα επτανησιακά αστικά

κέντρα, της Ζακύνθου και της Κεφαλληνίας, η σημασία της Κέρκυρας για την ιστορία της αρχιτεκτονικής είναι πολύτιμη και μοναδική.

Τα κτίρια της Ενετικής περιόδου, είτε πρόκειται για Δημόσια κτήρια και εκκλησίες, είτε για αρχοντικές κατοικίες, αποτελούν σήμερα ένα σπάνιο δείγμα αρχιτεκτονικής, που ενώ αναπτύχθηκε σε ελληνικό χώρο είχε άμεση εξάρτηση από τα ξένα σύγχρονά της πρότυπα, αντιπροσωπεύοντας την ελληνική συμμετοχή στα κινήματα του δυτικού πνεύματος (Αναγέννησης, Μπαρόκ).

Παράλληλα, η Κέρκυρα όντας από τους λίγους χώρους του ελληνισμού στους οποίους ο πολιτισμός εξελίχθηκε ομαλά και δεν διακόπηκε βίαια, αποτελεί μοναδικό διατηρημένο παράδειγμα ομαλής μετάβασης στον νεοκλασικισμό, που, όπως και στην δύση, ακολούθησε ως φυσική συνέχεια των προηγούμενων μορφών, δένοντας με αυτές με μοναδική ομοιογένεια.

Τα κτίρια του 19ου αιώνα, με εκφραστική λιτότητα και ιδιαίτερα προσεγμένη κατασκευή, μαρτυρούν, λόγω της πρωιμότητάς τους, για τις διαφορές που υπήρξαν κάποτε μεταξύ του νησιού από τη μία πλευρά και οποιασδήποτε περιοχής των Βαλκανίων από την άλλη, χωρών δηλαδή και λαών που σχεδόν στο σύνολό τους αποτελούσαν την ίδια εποχή τις ευρωπαϊκές επαρχίες μιας κατά τα άλλα μεγάλης αυτοκρατορίας, όπως αυτής των Τούρκων σουλτάνων.

Εκτός από το μορφολογικό ενδιαφέρον της, η Κέρκυρα είναι σημαντική και για την μελέτη της εξέλιξης της αστικής πολυκατοικίας, αφού είναι η πρώτη ελληνική πόλη στην οποία εμφανίζεται ο θεσμός της οριζόντιας ιδιοκτησίας.

Υποδομή σχεδίων και εγγράφων, μοναδική στον ελληνικό χώρο για τον πλούτο της, σχετική με την αστική αρχιτεκτονική κατά τον 19ο αιώνα κυρίως, αλλά και για δημόσια ή ιδιωτικά έργα της ενετικής περιόδου, σώζεται σήμερα στο Ιστορικό της Αρχείο, επιτρέποντας μια πλήρη και σε βάθος επιστημονική τεκμηρίωση.

Posted in Μνημεία της Κέρκυρας στον Κατάλογο της UNESCO | Σχολιάστε

Το Νέο φρούριο της Κέρκυρας

Το Νέο Φρούριο της Κέρκυρας (Fortezza Nuova), που δεσπόζει στο λόφο του Αγίου Μάρκου, χτίστηκε από τους Βενετσιάνους το 16ο αιώνα, όταν έγινε επιτακτική η ανάγκη προστασίας της πόλης, την ασφάλεια της οποίας δεν μπορούσε πλέον να εξασφαλίσει το Παλιό Φρούριο. Η οικοδόμηση του ξεκίνησε το 1576 και δεν ολοκληρώθηκε παρά το 1645, μολονότι γνώρισε αρκετές ανακατασκευές και επεκτάσεις από τότε. Είναι χτισμένο σε δύο επίπεδα προκειμένου να ανταποκρίνεται στο διπλό του ρόλο: την προστασία του λιμανιού και τον έλεγχο της ενδοχώρας.

Σύμφωνα με την ιστορία ο Βενετσιάνος αρχιτέκτονας Francisco Vitelli προκειμένου να βρει τα οικοδομικά υλικά που απαιτούνταν χρειάστηκε να κατεδαφίσει περισσότερα από 2.000 οικήματα, στην πλειοψηφία τους κατοικίες και εκκλησίες. Ωστόσο ανάμεσα στις καταστροφές συγκαταλέγεται και μια από τις ομορφότερες Πύλες της πόλης, η Porta Reale.

Τo Φρούριο δέχτηκε πολλά πλήγματα κατά τη διάρκεια των αιώνων. Οι ίδιοι οι Κερκυραίοι αναγκάστηκαν να καταστρέψουν μεγάλο τμήμα τους, όπως και τα περισσότερα τείχη, που το ένωναν με το Παλιό Φρούριο, και τα οποία περιέβαλλαν την πόλη, μετά από απαίτηση των Μεγάλων Δυνάμεων, τις παραμονές της ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα το 1864. Ωστόσο διατηρούνται μέχρι σήμερα, χωρίς να είναι προσβάσιμες στο κοινό, οι σήραγγες που το ένωναν με το Παλιό Φρούρο.

Το Νέο Φρούριο δέχτηκε σφοδρές επιθέσεις και κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Πρόκειται για ένα στιβαρό αυστηρό οικοδόμημα, το οποίο στέκεται επιβλητικό πάνω από το Παλιό Λιμάνι, απ’ όπου έχει και πρόσβαση, και προσφέρει μια μοναδική πανοραμική θέα της πόλης και της ανοιχτής θάλασσας.

Η Πύλη του είναι διακοσμημένη με έναν υπέροχο ανάγλυφο Λέοντα του Αγίου Μάρκου, το έμβλημα που θα δένει αιώνια το Φρούριο με τη Βενετία.

Τα σημάδια τους άφησαν και οι Εγγλέζοι: δύο αγγλικοί στρατώνες, ο ένας δίπλα στην Πύλη και ο άλλος στο δεύτερο επίπεδο ενώ υπάρχει και ένας ναός, πιθανότατα του 17ου αιώνα, η Παναγία η Σπηλαιώτισσα.

Σήμερα εκτός από εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού το Νέο Φρούριο φιλοξενεί εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής κ.α. ενώ στους χώρους του βρίσκουν στέγη μουσικές συναυλίες αλλά και άλλες καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

Posted in Μνημεία της Κέρκυρας στον Κατάλογο της UNESCO | Σχολιάστε

Το Παλαιό φρούριο της Κέρκυρας

Αν επισκεφθείτε την Κέρκυρα με πλοίο, η πρώτη εντύπωση που θα αποκομίσετε, καθώς πλησιάζετε το λιμάνι, είναι η εντυπωσιακή παρουσία του Παλαιού Φρουρίου με τις δυο επιβλητικές κορφές του. O χαρακτηρισμός Παλιό, είναι διά τον διαχωρισμό από το Νέο, που βρίσκεται στην άκρη της πόλης, προς το Μαντούκι. Το Παλαιό Φρούριο στέκει εκεί για αιώνες αμέτρητους κουβαλώντας πάνω του μια μεγάλη ιστορία.

Καθώς το πλοίο στρίβει αριστερά, για να πάρει γραμμή για το λιμάνι, φαντάζει μπροστά σας επιβλητική η πρώτη κορφή, το Capo Sante Sidero, ο κάβος του Αγίου Ισιδώρου, γνωστός σήμερα σαν Καβοσίδερο. Το πλοίο ελαττώνει ταχύτητα, περνάει πολύ κοντά από το Φρούριο κι έτσι στον επισκέπτη δίνεται η ευκαιρία να θαυμάσει όλο το μεγαλείο που προσφέρει η παρουσία του Παλιού Φρουρίου της Κέρκυρας. Τα οχυρωματικά έργα στο Φρούριο ξεκίνησαν από τους Βυζαντινούς τον 11ο αιώνα, σύμφωνα με πληροφορίες από την «Αλεξιάδα» της Άννας Κομνηνής. Συνεχίστηκαν από τους Βενετούς και ολοκληρώθηκαν από τους Άγγλους, πάντοτε σύμφωνα με τις εξελίξεις και τις ανάγκες της αμυντικής τακτικής. Από τα βενετσιάνικα κτίρια, σήμερα έχουν απομείνει ελάχιστα ίχνη. Διατηρούνται όμως τα κτίρια των Άγγλων.
Λίγο πριν από την είσοδο του Φρουρίου βρίσκεται ο ανδριάντας του στρατάρχη Schulenburg (Οι Κερκυραίοι τον λένε Σαλιμπούργκο). Είναι ο πρωτεργάτης της νίκης κατά των Τούρκων στην πολιορκία της Κέρκυρας το 1716.
.
Από την κύρια εξωτερική είσοδο ξεκινάει η γέφυρα, μήκους 60 μέτρων, που οδηγεί στην κύρια είσοδο του φρουρίου. Κάτω από τη γέφυρα είναι το κανάλι της Κόντρα Φόσσα (Contra Fossa) που διανοίχτηκε για να απομονωθεί το Φρούριο από το υπόλοιπο νησί. Η μια ακτή του καναλιού ξεκινάει από το Μαντράκι και η άλλη καταλήγει στον όρμο της Γαρίτσας.
Περιδιαβαίνοντας τα δρομάκια του Φρουρίου μπορούμε να δούμε τα κανόνια διαφόρων εποχών που δίνουν μιαν εικόνα των οπλικών συστημάτων της κάθε εποχής.
Επίσης μπορεί κανείς να θαυμάσει ένα πλήθος από ανάγλυφα οικόσημα διαφόρων επιφανών οικογενειών της Βενετίας, (Contarini, Foscarini, Molin κ.α.) Τα περισσότερα είναι φθαρμένα με λίγα ίχνη των παραστάσεων.
Στην κεντρική είσοδο διατηρείται ακόμη η παλιά ξύλινη πόρτα. Αμέσως μετά την είσοδο βρίσκονται δύο κύρια χτίσματα τα οποία είναι τα οχυρά Savorgnan και Martinengo Το εσωτερικό των οχυρών είναι διαμορφωμένο σε τεράστιες θολωτές αίθουσες και επικοινωνούσαν μεταξύ τους και με άλλα οχυρά με υπόγειες στοές. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκεί, στις υπόγειες αυτές στοές βρήκαν καταφύγιο οι κάτοικοι του νησιού κατά τον Β! Παγκόσμιο πόλεμο όταν η Κέρκυρα εβομβαρδιζόταν σε καθημερινή βάση από τα ιταλικά αεροπλάνα. Εκεί είχαμε κουβαλήσει το νοικοκυριό μας και μέναμε μόνιμα πια. Οι στοές αυτές είχανε γίνει το σπίτι μας.


Λίγο πιό πέρα από τα δύο οχυρά υπάρχει το επιβλητικό κτίριο των στρατώνων του πεζικού που έχτισαν οι Άγγλοι. Στη δεξιά πλευρά των Αγγλικών στρατώνων υπάρχει η μεγάλη υπόγεια δεξαμενή του Φρουρίου χωρητικότητας 17,000 κ.π.
Παραπλεύρως από το κτίριο των στρατώνων οι Άγγλοι έχτισαν μια εκκλησία τους σε Δωρικό ρυθμό, η οποία μετά την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, μετατράπηκε σε ορθόδοξη προς τιμή του Αγίου Γεωργίου. Στο πλάι της εκκλησιάς υπάρχει ένας δρόμος που οδηγεί στην Ακρόπολη, την κορφή του Φρουρίου. Αριστερά του δρόμου υπάρχει ένα κωδωνοστάσι, υπόλειμμα μιας από τις πολλές εκκλησιές που είχε κάποτε το Φρούριο. Μάλιστα σε όλες τις πλευρές του κωδωνοστασίου υπάρχει ενσωματωμένο ένα μεγάλο ρολόι.
Σε κάποιο σημείο ο δρόμος προς την Ακρόπολη μετατρέπεται σε μια σειρά από σκαλοπάτια τα οποία σε οδηγούν στην κορφή. Στην αρχή σχεδόν από τα σκαλοπάτια, υπάρχει υπόγεια στοά που οδηγεί ακτινωτά σε τέσσερα πυροβολεία, που έχουν μέτωπο προς την πόλη.Πάνω από την κορφή, αν κοιτάξει κανείς προς το Καβοσίδερο θα διακρίνει ένα κτίριο που έχτισαν οι Άγγλοι το 1836 για στρατιωτικό νοσοκομείο. Στο κτίριο αυτό αργότερα λειτούργησε η Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Κερκύρας.

Από το ύψος της Ακρόπολης ο επισκέπτης έχει την δυνατότητα να απολαύσει μια υπέροχη πανοραμική θέα όλης της πόλης, μεγάλο μέρος του νησιού, τον όρμο της Γαρίτσας, τη νησίδα του Βίδο, και απέναντι τις Ηπειρωτικές ακτές και τις ακτές της Αλβανίας.
Ο επισκέπτης της Κέρκυρας θα αποζημιωθεί από τον πλούτο της ομορφιάς, που θα του προσφέρει η φύση του νησιού. Παλαιοκαστρίτσα, Μπενίτσες, Δασιά, Ύψος, Σιδάρι, Ποντικονήσι, Κανόνι και ένα ακόμη αμέτρητο πλήθος από αξιοθέατα θα σας προσφέρουν την ομορφιά τους. Ο επισκέπτης όμως του Παλιού Φρουρίου θα αποζημιωθεί με την ιστορική εμπειρία που θα του δώσουν όσα θα δει εκεί.
 
Posted in Μνημεία της Κέρκυρας στον Κατάλογο της UNESCO, Uncategorized | Σχολιάστε

Κέκυρα: μνημεία ενταγμένα στην UNESCO

Στην 31η Σύνοδο της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, που συνήλθε στο Christchurch της Ν. Ζηλανδίας, η Παλαιά Πόλη της Κέρκυρας με τα δύο φρούριά της (παλαιό και νέο) ενεγράφη στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, ως ξεχωριστό αρχιτεκτονικό σύμβολο, που εκπροσωπεί μια σημαντική ιστορική περίοδο.

Η εγγραφή υιοθετήθηκε ομόφωνα μετά από σχετική θετική εισήγηση του διεθνούς μη κυβερνητικού Οργανισμού ICOMOS (Διεθνούς Συμβουλίου για τα Μνημεία και τους Χώρους).

Η παλαιά πόλη της Κέρκυρας γίνεται το 17ο ελληνικό μνημείο στον κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Ως ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό σύμβολο, η Παλαιά Πόλη της Κέρκυρας εκπροσωπεί μία σημαντική ιστορική περίοδο. Τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα καλύπτουν μία ευρύτητα περιόδων από την Ενετοκρατία έως και το 19ο αιώνα, με σημαντικότερες φάσεις αυτές του 16ου και 17ου αιώνα. Σύμφωνα με αρχειακό υλικό στην ίδια θέση βρισκόταν βυζαντινός οικισμός του 6ου και 7ου αιώνα μ.Χ.

Ο υπουργός Πολιτισμού, Γ. Βουλγαράκης, με αφορμή την εγγραφή της Παλαιάς Πόλης της Κέρκυρας στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO τόνισε σε δήλωση του ότι «Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή οι Έλληνες υποδεχόμαστε την εγγραφή της Παλαιάς Πόλης της Κέρκυρας στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. (…) Με την εγγραφή αυτή διευρύνεται ακόμη περισσότερο το χρονικό φάσμα και περιλαμβάνει πλέον μνημεία όχι μόνο από τους προϊστορικούς χρόνους αλλά και από τη νεώτερη πολιτιστική μας κληρονομιά».

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, αρχές του 16ου αιώνα, είναι χτισμένη σε λόφο με θέα το όμορφο χωριό του Παλαιχωρίου. Το εσωτερικό του είναι ζωγραφισμένο παντού και έχει μία από τις πιο πλήρεις σειρές τοιχογραφιών της μεταβυζαντινής περιόδου της Κύπρου.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ιερός Ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Η Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά, η οποία χτίστηκε και διακοσμήθηκε το 1474, είναι ένα πολύ μικρό κτίριο με τη γνωστή επικλινή στέγη των ναών του Τροόδους. Το τέμπλο είναι της ίδιας περιόδου, ανέπαφο και εξαιρετικό δείγμα του είδους του. Οι αγιογραφίες ακολουθούν την τοπική μεταβυζαντινή τεχνοτροπία.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Εκκλησία Τιμίου Σταυρού

Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του χωριού Πελέντρι, επί υψώματος. Κτίστηκε τον 12ο αιώνα αλλά δέχθηκε κατά καιρού επεμβάσεις και ανακαινίσεις. Διαφέρει από τους υπόλοιπους ναούς αφού έχει διαφορετική στέγη. Στη σημερινή του μορφή ο ναός είναι τρίκλιτος με τρούλο.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ιερός Ναός Παναγίας της Ασίνου

Η φημισμένη Βυζαντινή εκκλησία της Ασίνου, του 12ου αιώνα, διαθέτει μερικά από τα καλύτερα δείγματα Βυζαντινών τοιχογραφιών στο νησί. Το όνομα Ασίνου βγαίνει από την αρχαία ελληνική πόλη της Ασίνης του 11ου αιώνα π.Χ. Οι τοιχογραφίες της εκκλησίας χρονολογούνται από το 12ο μέχρι το 17ο αιώνα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Εκκλησία Παναγίας της Ποδύθου

Η Παναγία Ποδίθου βρίσκεται κοντά στο χωριό Γαλάτα, ενώ ανεγέρθηκε το 1502 και κάποτε ανήκε σε μοναστήρι. Οι τοιχογραφίες του ναού είναι Ιταλο-Βυζαντινής τεχνοτροπίας, που εμφανίστηκε στο νησί στο τέλος του 15ου αιώνα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Εκκλησία Παναγίας του Μουτουλλά

Το μικρό αυτό εκκλησάκι της Παναγίας του Μουτουλλά, του 13ου αιώνα, είναι ένα από τα πρώτα δείγματα αυτού του τύπου, με απότομη, μονόρριχτη, ξύλινη στέγη και τοιχογραφίες από το 1280.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε